Bir başka yanlışlık; İ.Ö. 1300'lerde Mısır tapınaklarında kullanılan bir unvan Neokor. Neokor ya da neokoros Yunanca bir kelimedir ve kullanımı Roma imparatorluk döneminde yaklaşık İ.Ö. 29 yıllarında Anadolu kentlerinin İmparator Augustus adına başlatıkları İmparatorluk Kültü ile kullanılan bir terimdir. Neokor, kentlerinde Augustus'a bir tanrı olarak tapınma iznini Roma senatosunda alındığını gösteren "tapınak muhafızı" anlamında kullanılmıştır. Bu terim kentler için rekabet ettikleri komşularından bir adım öne geçerek, Roma'nın gözüne girmek için kullanılmaktadır. Gerçekte resmi bir unvan değildir. Bu terim yüzünden kentler birbirine girmiş, büyük düşmanlıklar bile yaşanmıştır. Örneğin Nikomedeia (İzmit) ve Nikaia (İznik) kentleri arasında büyük husumetler yaşanmıştır. Yazar neokor terimini rahip adayları olarak kullanıyor. Mantık olarak evet kullanılabilinir. Ancak bana çelişkili gelen Mısır'daki bu rahip adaylarına neden Yunanca bir unvan verildiği. Yunanistan'da bile bu unvan kullanılmazken. Belki yazar "ilk Mısır'da kullanıldı daha sonra Yunanistan'da kullanıldı" diye açıklar. Ancak o yıllarda Mısır'ın resmi dilinin Yunanca olması gerekir ki benim bildiğim kadarıyla değil.
Kalbin Tüyle Tartılması
Geçen hafta İdefix'den sipariş vermek üzere iken birden canım polisiye okumak istedi. Ne zamandır okumuyordum. Bir kaç kitap inceledikten sonra poliye romanın kraliçesinden şaşmayayım dedim. Agatha Christie en sevdiğim yazarlardandır. Özellikle ortaokul ve lise dönemimde yaklaşık 40 kadar kitabını okumuşluğum vardır. Canım tekrar polisiye okumak istemişken yeni bir yazar yerine Agatha Christie okuyayım dedim ve başladım kitapları incelemeye. Dediğim gibi epey bir (neredeyse kitaplarının yarısı, toplam 80 polisiye romanı yazmıştır) kitabını okuyunca ilk 4-5 kitabı eledim ve karşıma bir mucize çıktı. Büyük bir süpriz. Tam aramaktan vazgeçmiştim ki "Kahverengi Elbiseli Adam" karşıma çıktı hemen sepete attım, diğer alacağım kitapları da seçip siparişimi tamamladım ve heyecanla başladım beklemeye. Peki neden bu kadar heyecanlandım? Ben 12 yaşlarında iken (o zaman video kültürü vardı) bir gün bir film kiralandı: "Kahverengili Adam" Film Agatha Christie romanından uyarlanmıştı. Kütüphanemizde bir kaç kitabı vardı. Ama ben henüz okumamıştım. Filmi 4-5 kez izledim. O kadar sevdim ki. Hemen Agatha Christie'nin kitaplarını okumaya başladım. Aradan biraz zaman geçince filmi tekrar kiralattım. Bir süre sonra bir daha. Annemler bıktılar sanırım, bana bir kopyasını yaptırdılar. Ne kadar sevinmiştim. Sık sık izliyordum. Daha sonra video bozuldu. Ben diğer kitaplara daldım. Filmi izleyemiyordum ama kitabını okumak istiyorum. Önce kitapçıları, sonra sahafları dolaştım. Kitabın Türkiye'deki ilk baskısı 1963 yılında Ak Kitapevi tarafından yapılmış. Haliyle bulamadım. İnternette izini sürdüm. Bir tane buldum ama satılmış. Geçen seneydi sanırım son kez aradım, bulamadım artık vazgeçmiştim. İdefix'de karşıma çıkınca yeni pırıl pırıl baskısı bundan sebeb mutlu oldum. Derler ya " Gökte ararken yerde bulmak" işte tam da benim durumumu kısa ve öz ifade ediyor. Cuma günü kargom elime ulaştı. Diğer kitapların içlerine bile bakmadan başladım "Kahverengi Elbiseli Adam"ı okumaya. Bebeğimi emzirirken bile elimden bırakmadım ve yaklaşık 1,5 günde okudum.
Elbette film biraz daha farklı. Kitapdaki bazı bölümler filmde yok. Ama hiç bir tad kaybı yok. Film ayrı güzel, kitap ayrı güzel - ki ben kitap uyarlamalarına Yüzüklerin Efendisi'nin dışında hep negatif bakmışımdır-
Kervanlar KraliçesiZenobia'nın bundan sonraki yaşamı hakkında elde kesin bilgiler yoktur. Bazı araştırmacılara göre 4. yüzyıla kadar yaşamını huzur içinde sürdürdüğü, bazılarına göre ise Aurelian bozgunu sonrası henüz Palmira'da iken suikaste uğrayarak öldüğü kabul edilmektedir. Bazı araştırmacılar ise 5. yüzyılda yaşayan Azize Floransalı Zenobius'un (Saint Zenobius of Florence) kraliçe Zenobia olduğunu ileri sürmektedirler.
Tessa Korber'de bu bilgilerden yola çıkarak yazmış romanı. Ben tarihi roman çok severim ancak Kervanlar Kraliçesi'ni çok sevmedim. Yazarın diğer romanı -aynı yayınevinden basılan- İmparatoriçe'yi daha çok sevmiştim. İmparatoriçe, İmparator Justinian'ın karısı Theodora'nın hayatını anlatıyordu. O daha akıcı daha sürekliyiciydi. Kervanlar Kraliçesi biraz zorlama yazılmış gibi, akmadı. Tavsiye etmem gerekirse İmparatoriçe'yi tavsiye ederim.
Tessa Korber, "İmparatoriçe", Çeviren: İlknur İgan - Ayşe Tekin, Literatür Yayıncılık, 2003
